2 dni temu Poradniki 5 min czytania

Od laika do inżyniera! 5 genialnych i całkowicie darmowych programów CAD, które musisz przetestować!

Kupiłeś drukarkę 3D, ale męczy cię wieczne pobieranie gotowych projektów z internetu? Zacznij tworzyć własne! Poznaj zestawienie 5 genialnych i darmowych programów CAD, które pozwolą ci urzeczywistnić każdy pomysł.

Zakup drukarki 3D to zazwyczaj dopiero początek wspaniałej przygody. Choć pobieranie gotowych modeli z serwisów takich jak Printables czy Thingiverse sprawia mnóstwo frajdy, prawdziwa magia zaczyna się w momencie, gdy zechcesz wydrukować coś własnego. Niezależnie od tego, czy potrzebujesz dorobić ułamany zawias do rolety, czy zaprojektować autorską obudowę na elektronikę, będziesz potrzebować oprogramowania CAD (Computer-Aided Design).

Wielu początkujących hobbystów myśli, że profesjonalne projektowanie wymaga zakupu licencji kosztujących tysiące złotych. Na szczęście to mit! Obecny rynek oferuje fantastyczne narzędzia, które są całkowicie darmowe dla użytkowników domowych i entuzjastów. W tym artykule przyjrzymy się 5 ulubionym darmowym programom, które pozwolą ci przekształcić pomysły w cyfrowe modele, a następnie w fizyczne obiekty.

1. Tinkercad: idealny start dla absolutnych nowicjuszy

Jeśli nigdy w życiu nie miałeś do czynienia z grafiką trójwymiarową, Tinkercad jest miejscem, od którego powinieneś zacząć. Jest to aplikacja działająca całkowicie w przeglądarce internetowej, stworzona przez giganta branży – firmę Autodesk. Nie wymaga instalacji ani posiadania potężnego komputera, co czyni ją niezwykle przystępną.

Zasada działania opiera się na prostych operacjach logicznych (tzw. operacje boolean). Zamiast rysować skomplikowane linie, użytkownik przeciąga na stół roboczy gotowe bryły (sześciany, walce, kule) i łączy je ze sobą lub używa jednych brył do wycinania otworów w drugich.

Choć interfejs przypomina nieco grę dla dzieci, za pomocą tego narzędzia można zaprojektować w pełni funkcjonalne, proste części mechaniczne, breloczki czy organizery. Kiedy opanujesz łączenie i wycinanie podstawowych kształtów w Tinkercadzie i zaczniesz czuć, że brakuje ci precyzji, będzie to znak, że pora przejść na bardziej zaawansowane oprogramowanie.

2. Autodesk Fusion: król modelowania parametrycznego

Gdy hobbyści mówią o "poważnym" projektowaniu pod druk 3D, najczęściej mają na myśli Autodesk Fusion (dawniej Fusion 360). Choć komercyjna licencja jest płatna, firma oferuje darmową wersję Personal Use dla hobbystów, których projekty nie generują znaczących zysków.

Jest to potężne narzędzie oparte na modelowaniu parametrycznym. Oznacza to, że cały proces tworzenia opiera się na matematycznych szkicach i wpisywaniu konkretnych wymiarów. Jeśli na samym końcu projektowania zorientujesz się, że otwór na śrubę jest o milimetr za mały, wystarczy cofnąć się na osi czasu (timeline), zmienić jeden parametr, a cały model zaktualizuje się automatycznie.

Darmowa licencja posiada pewne ograniczenia (np. limit aktywnych, edytowalnych dokumentów do 10 naraz), ale w zupełności wystarcza do stworzenia od podstaw całej drukarki 3D, robota czy zaawansowanych przekładni mechanicznych. Wymaga on jednak pobrania aplikacji na komputer i stałego dostępu do internetu, ponieważ pliki przechowywane są w chmurze producenta.

3. FreeCAD: wolność i potęga open-source

Wielu zaawansowanych użytkowników nie lubi być uzależnionych od zewnętrznych serwerów i zmian w regulaminach korporacji. Dla takich osób idealnym rozwiązaniem jest FreeCAD. Jak sama nazwa wskazuje, jest to oprogramowanie w pełni darmowe (open-source), działające lokalnie na twoim komputerze, bez konieczności zakładania jakichkolwiek kont.

Podobnie jak Fusion, opiera się on na precyzyjnym modelowaniu parametrycznym. FreeCAD zbudowany jest z modułów nazywanych Workbench (stoły robocze). Zależnie od tego, czy projektujesz część mechaniczną, czy zajmujesz się architekturą, przełączasz się na odpowiedni zestaw narzędzi.

Jego największą wadą jest bardzo stroma krzywa uczenia się. Interfejs użytkownika bywa toporny i znacznie mniej intuicyjny niż w przypadku komercyjnych odpowiedników. Jeśli jednak poświęcisz czas na obejrzenie poradników na YouTube i opanujesz jego specyfikę, otrzymasz potężne, inżynieryjne narzędzie, za które nigdy nie zapłacisz ani grosza.

4. Onshape: profesjonalny CAD prosto w przeglądarce

Onshape to kolejne niezwykle zaawansowane narzędzie, które zrewolucjonizowało rynek. Zostało stworzone przez byłych inżynierów odpowiedzialnych za kultowy program SolidWorks. Podobnie jak Tinkercad, działa w 100% w przeglądarce internetowej, ale pod kątem możliwości oferuje w pełni profesjonalne modelowanie inżynieryjne z zaawansowanymi funkcjami złożeń (assembly).

Producent oferuje darmową licencję Onshape Free dla twórców hobbystycznych. Posiada ona jednak jeden, bardzo istotny haczyk. Wszystkie dokumenty i modele, które stworzysz na darmowym koncie, są publicznie widoczne dla każdego użytkownika w sieci.

Jeśli projektujesz uniwersalny uchwyt na słuchawki czy części do drona i nie przeszkadza ci, że inni mogą to zobaczyć i skopiować, Onshape będzie fantastycznym wyborem. Działa niesamowicie płynnie, pozwala na współpracę wielu osób w czasie rzeczywistym (niczym w Google Docs) i świetnie radzi sobie z importowaniem oraz eksportowaniem formatu STL lub STEP.

5. Blender: mistrz organicznych kształtów i figurek

Ostatnia pozycja na naszej liście to wyjątek. Blender nie jest klasycznym programem typu CAD i nie opiera się na precyzyjnych, inżynieryjnych wymiarach. Jest to potężny kombajn do grafiki 3D oparty na modelowaniu siatkowym (mesh/polygons). Umieściliśmy go tu z jednego, bardzo ważnego powodu – to najlepszy darmowy program do rzeźbienia cyfrowego (sculpting).

Jeśli twoim celem jest projektowanie technicznych obudów czy zębatek, wybierz Fusion lub FreeCAD. Jeśli jednak kupiłeś drukarkę (szczególnie żywicową), aby tworzyć figurki postaci, miniatury do gier RPG, potwory czy organiczne maski, Blender nie ma sobie równych. Narzędzia do cyfrowego rzeźbienia pozwalają "ugniatać" wirtualną glinę za pomocą myszki lub tabletu graficznego.

Blender jest całkowicie darmowy (open-source) i rozwija się w zawrotnym tempie. Posiada wbudowany dodatek 3D Print Toolbox, który przed eksportem pomaga sprawdzić, czy wyrzeźbiony model nie posiada błędów w siatce (tzw. bryły non-manifold), które mogłyby zepsuć finalny wydruk.

Zestawienie i porównanie programów

Aby ułatwić podjęcie ostatecznej decyzji, przygotowaliśmy krótkie podsumowanie najważniejszych cech omawianych programów:

Nazwa programu	Typ modelowania	Trudność nauki	Najlepsze zastosowanie
Tinkercad	Bryłowe (Boolean)	Bardzo niska	Pierwsze kroki, edukacja dzieci, bardzo proste części.
Autodesk Fusion	Parametryczne (CAD)	Średnia	Zaawansowane części mechaniczne, obudowy, robotyka.
FreeCAD	Parametryczne (CAD)	Wysoka	Niezależne projekty inżynieryjne offline (open-source).
Onshape	Parametryczne (CAD)	Średnia	Projekty mechaniczne w chmurze z dowolnego komputera.
Blender	Siatkowe (Polygonal)	Bardzo wysoka	Cyfrowe rzeźbienie, figurki, modele organiczne, cosplay.

Podsumowanie

Rozpoczęcie nauki modelowania 3D to jedna z najlepszych decyzji, jakie może podjąć posiadacz drukarki. Choć na początku ilość nowych pojęć może przytłaczać, satysfakcja z wydrukowania przedmiotu zaprojektowanego od zera całkowicie wynagradza godziny spędzone przed monitorem. Jeśli dopiero zaczynasz, spędź weekend z Tinkercadem, aby zrozumieć, jak bryły zachowują się w przestrzeni. Następnie pobierz darmową wersję Autodesk Fusion do projektów technicznych, a w wolnej chwili poeksperymentuj z rzeźbieniem w Blenderze. Narzędzia są darmowe i czekają na wyciągnięcie ręki – jedynym ograniczeniem pozostaje teraz wyłącznie twoja wyobraźnia!